اظهر از جمعى است كه از كلام سيد مرتضى استفاده مىشود . از كلام مرحوم سيد مرتضى استفاده مىشود كه بعد از نُه ماه ، از بعضى جهات به حسب ظاهرى حكم مىشود كه اين ديگر بچه آن مرد نيست ، لذا مرد مىتواند نفى كند ، اگر بگويد اين بچه من نيست ، خلاف شرع نيست ، ولى اگر زن به حاكم شكايت كرد و گفت بچه اين مرد است ، چون در مقام ثبوت ، محتمل است كه بيش از نُه ماه ادامه پيدا كند ، مسأله لعان پيش مىآيد ، پس حكم ظاهرى ، اماره بر نفى است ، منتها اگر يك طرف ادعاى الحاق كرد ، چون واقعا محتمل است بيشتر از يك سال باشد ، بايد لعان تشكيل بشود . على أى تقدير ، به نظر ما از مجموع روايات ، همان‌طور كه خارجا واقع هم شده و از بعضى از اطباء نقل شده كه مىگويند حداكثر تا يك سال به طور نادر مىرسد ، البته به بيش از يك سال نمىرسد « 1 » ، چنين استفاده مىشود كه حداكثر همان تا يك سال اقوى است ، و البته اين قول و يك قول متروك و خلاف اجماع يا شهرت قوى نيست ، و چنان كه گذشت ؛ اعلام مرحوم شيخ مفيد ، انتصار مرحوم سيد مرتضى ، كافى مرحوم ابو الصلاح ، غنيه مرحوم ابن زهره ، متشابهات القرآن مرحوم ابن شهر آشوب ، اينها همه بر سنة دعواى اجماع كرده‌اند ، و سرائر هم كه به حسب ظاهر نُه ماه گفته است ، ولى از نظر واقعى گفته كه احتمال طول كشيدن تا يك سال هم هست ، جامع مرحوم يحيى بن سعيد ، مختلف مرحوم علامه ، مسالك ، نهاية المرام مرحوم محقق ، روضة المتقين مرحوم مجلسى اول ، كفايه مرحوم سبزوارى ، مفاتيح مرحوم فيض و ما هم استظهار كرديم كه مرحوم صدوق هم جزء قائلين به

--> ( 1 ) - توضيح استاد مدظله : آقاى حاج ميرزا عبدالله مجتهدى سرابى كه از علماء بزرگ تبريز بود ، ايشان مىگفت من ازمرحوم دكتر على اكبر مجتهدى پرسيدم كه اكثر حمل چقدر طول مىكشد ؟ گفت : نه ماه ، ده ماه ، گفتم : بيشتر هم مىشود ؟ گفت : حداكثر تا يك سال به طور نادر به طول مىانجامد ، گفتم : بيشتر از آن هم مىشود ؟ گفت : بيشتر نمىشود . ايشان مىگفت كه در كنز المدفون سيوطى اينطورى دارد ، من ندارم ولى ايشان اينطورى نقل مىكرد كه در كنز المدفون سيوطى هست كه تمام اين معاريف بيش از يك سال در شكم مادر بوده‌اند ، مثلًا شافعى چهار سال بوده ، خود سيوطى نوشته است